Początki parafii sięgają bardzo dawnych czasów, choć dokładna data jej założenia nie jest znana. Według lokalnej tradycji już pod koniec XII wieku mógł tu istnieć drewniany kościół pod wezwaniem świętych Piotra i Pawła. Choć brak jednoznacznych źródeł pisanych potwierdzających tę informację, przekazy te świadczą o wczesnym znaczeniu Bychawy jako ośrodka osadniczego i religijnego.
Pierwsza pewna wzmianka o parafii bychawskiej pochodzi z 1325 roku i związana jest z zapisami w rejestrach Świętopietrza Stolicy Apostolskiej. Fakt jej odnotowania dowodzi, że wspólnota parafialna istniała już wcześniej. Rok 1326, wskazywany przez Jana Długosza, uznawany jest za oficjalną, udokumentowaną datę powstania parafii. Obejmowała ona wówczas kilka okolicznych miejscowości, m.in. Gałęzów, Kosarzew, Wolę, Olszowiec i Zdrapy, co podkreśla jej znaczenie w średniowiecznym układzie osadniczym regionu.
W kolejnych stuleciach parafia pełniła nie tylko funkcję religijną, ale także edukacyjną i społeczną. W XIV i XV wieku była dobrze uposażona, a przy kościele działała szkoła parafialna. W 1440 roku wzniesiono nowy, drewniany kościół pw. św. Piotra i Pawła, który znajdował się w innej części miasta niż obecna świątynia. W pobliżu zachowały się ślady dawnego cmentarza oraz tradycja związana z kapliczką, która do dziś przypomina o najstarszym miejscu kultu.
Dramatyczne wydarzenia XVI wieku, w tym najazd tatarski w 1524 roku, przyniosły znaczne zniszczenia. Niedługo później, w okresie reformacji, parafia została zlikwidowana, a kościół przekształcony w zbór kalwiński. Dopiero na przełomie XVI i XVII wieku nastąpiła reaktywacja parafii rzymskokatolickiej. W 1603 roku rozpoczęto budowę nowej, murowanej świątyni, której wznoszenie trwało kilkadziesiąt lat i było ogromnym wysiłkiem lokalnej społeczności.
Nowy kościół został konsekrowany 19 listopada 1639 roku pod wezwaniem św. Jana Chrzciciela. Usytuowany na wyniesieniu w południowo-zachodniej części miasta, stał się dominantą przestrzenną i duchowym centrum Bychawy. W kolejnych latach był stopniowo rozbudowywany i upiększany, choć nie ominęły go pożary, zniszczenia wojenne oraz okresy zaniedbań. Mimo to parafia nieprzerwanie się rozwijała, a liczba wiernych pod koniec XVII wieku przekraczała dwa tysiące osób.
W XVIII i XIX wieku kościół i parafia odgrywały ważną rolę w życiu miasta. Powstał nowy cmentarz parafialny, przeprowadzano remonty świątyni, a wyposażenie wnętrza było stopniowo odnawiane. Szczególne zasługi dla rozwoju parafii mieli zarówno proboszczowie, jak i miejscowi ziemianie, którzy fundowali ołtarze, dzwony oraz kaplice grobowe. W drugiej połowie XIX wieku kościół zyskał elementy neogotyckie, a jego sylwetkę wzbogaciła wieżyczka z sygnaturką.
W czasie I wojny światowej świątynia została zajęta przez wojsko i przekształcona w szpital, co spowodowało kolejne zniszczenia. Po odzyskaniu niepodległości podjęto intensywne prace naprawcze. Okres międzywojenny zapisał się także działalnością ks. Antoniego Kwiatkowskiego – wybitnego społecznika i patrioty, który znacząco wpłynął na rozwój Bychawy.
Równie trudne były lata II wojny światowej i powojennego komunizmu, jednak parafia nieustannie dbała o świątynię. W drugiej połowie XX wieku przeprowadzono liczne remonty, unowocześniono wnętrze, zainstalowano elektryczność, odnowiono ołtarze i organy. Dynamiczny rozwój parafii w końcu XX wieku sprawił, że konieczna stała się rozbudowa kościoła. Prace prowadzone w latach 1988–1994 nadały świątyni obecny kształt i zostały zwieńczone uroczystą konsekracją.
W kolejnych latach kontynuowano prace konserwatorskie i estetyczne, wzbogacając wnętrze o witraże, nowe wyposażenie oraz Kaplicę Adoracji. Kościół pw. św. Jana Chrzciciela i św. Franciszka z Asyżu pozostaje dziś nie tylko zabytkiem o ogromnej wartości historycznej, ale także żywym centrum życia religijnego i społecznego Bychawy.
Transmisja na żywo : Transmisja online
ZWIEDZANIE:
Wnętrza kościoła można zwiedzać półgodziny przed lub krótko po Mszach Świętych i nabożeństwach liturgicznych.
Kaplica Adoracji Najświętszego Sakramentu codziennie otwarta:
dni powszednie: 08:00 – 18:00
niedziela: 12:30 – 16:00
Transmisja na żywo
Transmisja na żywo
