Niewielka miejscowość Zdrapy, położona około 22 km na południe od Lublina, na terenie gminy Bychawa, kryje w sobie jedno z najciekawszych i najbardziej tajemniczych stanowisk archeologicznych regionu. Na płaskim szczycie wzgórza o stromych, naturalnie obronnych stokach, w dolinie rzeki Kosarzewki, znajduje się stanowisko powszechnie określane jako grodzisko. Już samo usytuowanie obiektu – dominujące nad okolicą i trudnodostępne – sprawia, że miejsce to od wieków przyciągało uwagę badaczy oraz miłośników historii.

Stanowisko zostało zarejestrowane w 1989 roku podczas badań powierzchniowych prowadzonych w ramach programu Archeologiczne Zdjęcie Polski. Otrzymało numer 16 w obrębie obszaru badawczego oraz numer 3 w granicach miejscowości Zdrapy. Już wówczas, na podstawie ukształtowania terenu oraz znalezionych fragmentów ceramiki, wysunięto hipotezę, że może to być wczesnośredniowieczne grodzisko. Datowanie odkrytych zabytków ceramicznych wskazywało na okres IX–X wieku, a więc czasy formowania się struktur państwowych na ziemiach polskich.

Naturalne walory obronne wzgórza – strome zbocza oraz wyniesienie ponad dolinę Kosarzewki – przez lata skłaniały kolejnych badaczy do przypuszczeń, że mogła tu funkcjonować warownia lub osada o charakterze obronnym. Jednocześnie podkreślano, że bez badań wykopaliskowych nie można jednoznacznie potwierdzić tej funkcji. Odpowiedzi na wiele pytań przyniosły dopiero prace archeologiczne przeprowadzone we wrześniu i październiku 2000 roku na zlecenie Gminy Bychawa.

W trakcie badań wykonano pięć wykopów archeologicznych. Część z nich zlokalizowano na obrzeżach wzgórza, w miejscach, gdzie spodziewano się reliktów wałów obronnych, pozostałe natomiast w centralnej części obiektu, aby rozpoznać nawarstwienia w obrębie domniemanego majdanu grodziska. Wykopy miały formę długich, wąskich pasów badawczych, co pozwoliło na dokładną obserwację układu warstw ziemi i ewentualnych śladów działalności człowieka.

Badania wykazały, że na całym stanowisku występuje wyraźna warstwa kulturowa zawierająca materiał zabytkowy. Na szczycie wzgórza była ona stosunkowo cienka, natomiast na stokach osiągała znacznie większą miąższość, co świadczy o długotrwałym oddziaływaniu człowieka na ten teren. Odkryte fragmenty ceramiki oraz charakter nawarstwień potwierdziły wczesnośredniowieczne osadnictwo, choć charakter obiektu – czy był to stały gród, czy raczej punkt o funkcjach obronnych lub refugialnych – pozostaje nadal przedmiotem interpretacji.

Dziś grodzisko w Zdrapach jest cennym elementem dziedzictwa archeologicznego gminy Bychawa. Choć nie zachowały się tu wyraźne wały ani widoczne relikty zabudowy, samo miejsce oddziałuje na wyobraźnię.