Lasy

Lasy na terenie gminy Bychawa pełnią trzy główne funkcje: ekologiczną, gospodarczą i społeczną. Lesistość gminy wynosi ponad 8,4%, co jest wynikiem niższym niż średnia w województwie lubelskim (23%) oraz w powiecie lubelskim (10,5%).

Według danych Urzędu Statystycznego z 2012 roku powierzchnia lasów w gminie to 1232 ha, z czego 340 ha stanowią lasy Skarbu Państwa, a 892 ha – lasy prywatne. Zbiorowiska leśne są rozproszone po całym obszarze gminy, a większe kompleksy znajdują się głównie w jej części zachodniej, wschodniej i południowej.

Gleby

Na terenie gminy dominują gleby płowe (pseudobielicowe), powstałe na lessach i charakteryzujące się bardzo dobrą jakością rolniczą. Występują tu również gleby brunatne, zawierające 1,5–2,3% próchnicy, również utworzone na lessach.

W dolinach rzek Kosarzewki i Gałęzówki występują mady, tworzące się na współczesnych terasach rzecznych. Mają one dużą zawartość próchnicy, trwałą strukturę i odczyn zbliżony do obojętnego.

Wysoka jakość gleb sprawia, że gmina należy do najbardziej wartościowych rolniczo w regionie. Wskaźnik IUNG wynosi tu 93,1 (średnia województwa: 78), co plasuje Bychawę na 10. miejscu w województwie. Gleby pod ścisłą ochroną prawną zajmują ponad 11 tys. ha, czyli ponad 85% użytków rolnych. Najwięcej jest gleb III klasy bonitacyjnej (pszenny dobry 5,9 tys. ha; wadliwy 5,8 tys. ha; bardzo dobry 1,4 tys. ha). Gleby V i VI klasy zajmują jedynie ok. 135 ha.

Ze względu na budowę terenu – liczne wąwozy, duże nachylenia oraz niewielką powierzchnię lasów – gmina jest silnie narażona na erozję wodną. Ochroną objęto 8 229 ha, co stanowi 56,3% powierzchni gminy – najwyższy wskaźnik w województwie lubelskim.

Surowce mineralne

Na terenie gminy znajduje się jedno udokumentowane złoże – w miejscowości Zdrapy, przy granicy z miastem.

Czerniejowski Obszar Chronionego Krajobrazu

Obszar został ustanowiony 26 lutego 1990 roku. Obejmuje 19 510 ha atrakcyjnych krajobrazowo terenów na obszarze Lublina oraz gmin: Bychawa, Głusk, Niedrzwica Duża, Strzyżewice, Jabłonna, Krzczonów, Mełgiew i Piaski.

Jest to teren o urozmaiconej rzeźbie, bogaty w dobrze zachowane kompleksy leśne, źródła i doliny rzeczne – co sprawia, że obszar ma bardzo wysokie walory krajobrazowe i przyrodnicze.

Rezerwat przyrody „Podzamcze”

Rezerwat utworzono w 1974 roku. Zajmuje 3,4 ha i chroni rzadkie w Polsce murawy kserotermiczne. Występuje tu wiele cennych gatunków roślin, m.in.:

Cerasus fruticosa, Ajuga genevensis, Anemone silvestris, Anthemis tincotoria, Anthurium ramosus, Asparagus cicer, Aquilegia vulgaris, Campanula sibiraca, Carex humilis, Carex transsilvanica, Cantaurium umbellatum, Cytisus ruthenicus, Cimicifuga europea, Cirsium pannonicum, Clematis recta, Echinops sphaerocephalus, Festuca sulcata, Festuca valesiaca, Gentiana cruciata, Heliathemum ovatum, Hepatica nobilis, Inula ensifolia, Inula hirta, Inula salicina, Koeleria gracilis, Linosyris vulgaris, Potentilla recta, Primula officicinalis, Prunella grandiflora, Saxifraga granulata, Scorzonera purpurea, Silene otites, Tanacetum corymbosum, Teuricum chamaedrys, Trifolium alpester, Viola rupestris.

Pomniki przyrody

Na terenie gminy znajdują się cztery pomniki przyrody:

• Lipa drobnolistna „Parkowa” przy ul. Zamkowej w Bychawie
• Jesion wyniosły przy skrzyżowaniu ul. 1 Maja i Partyzantów
• Dąb szypułkowy w miejscowości Skawinek
• Grusza pospolita przy ul. Sienkiewicza 2 w Bychawie
• Pomniki przyrody stanowią ważny element krajobrazu, podnoszą jego atrakcyjność i mają duże walory edukacyjne.